بهار سال ۸۲، اواخر فروردین آمدیم ساختمان جدید. برای این کار یعنی کشت و تکثیر سلولهای بنیادی انسانی. یک جنین از قسمت تولید مثل گرفتیم. همه چیز را هم از قبل تهیه کرده بودیم. شروع کردیم به کار کردن، آقای دکتر کاظمی روز به روز می آمد به من سر می زد و آزمایش ها را می دید.
یادم میآید جنین دو سلولی وقتی به مرحله ای به نام بلاستوسیست رسید، من یک سوزن خیلی باریک با شیشه درست کردم. قشنگ یادم هست که رفتم داخل این بلاستوسیست و قسمت نگینی را کندم و کشیدم بیرون جنین، وقتی به مرحله بلاستوسیست میرسد شبیه توپ میشود. اندازهاش حدود صد تا دویست سلول میشود، شبیه انگشتر دو بعدی است. نگاهش که میکنید انگار یک نگین دارد و یک حلقه سلولهای بنیادی رویانی از آن نگین به وجود میآیند. آن نگین را در ظرف دیگری کشت دادم آن لحظه خیلی خوشحال بودم و حس خوبی داشتم، چون آن قدر زیبا این کار را انجام دادم که باورم نمیشد حدود ده روزی گذشت آن نگین را جدا کردیم و گذاشتیم توی یک ظرف دیگر….
ده روز بعد از اینکه این اتفاق افتاد دیدیم قیافه این سلول شبیه سلولهای بنیادی رویانی شد. چقدر زیبا بود بریدمش و تکثیرش دادم. از این ظرف ریختم توی دو سه تا ظرف دیگر و اینها هم تکثیر پیدا می کردند… یک روز حال سلولها خیلی بد شد و من هم خیلی حالم گرفته بود. رشد و قیافهشان به هم ریخته بود. نگران بودم. دکتر کاظمی هر روز وضعیت سلولها را از من پیگیری میکرد و میپرسید: اوضاع چطور است؟ سلول ها خوب هستند یا نه؟
روزی به ایشان گفتم: دکتر سلولها اصلاً حالشان خوب نیست و ممکن است آنها را از دست بدهیم.
با اینکه ایشان خودش از من نگران تر بود گفت: بهار ناراحت نباش، حتماً درست میشود. ما موفق میشویم.
نمیدانم همان موقع بود یا چند لحظه بعدش زنگ زد و گفت: بهار بیا صلوات بفرستیم. صلوات نذر کنیم.
گفتم: خوب میفرستیم چقدر؟
گفت: ده هزار تا.
با تعجب گفتم: ده هزار تا؟ کی میخواهد این همه صلوات را بفرستد؟ من نمیتوانم سرم خیلی شلوغ است.
– بابا ما داریم کار بزرگی میکنیم و باید نذرش هم بزرگ باشد. ده هزار تا که چیزی نیست. اگر سخت است هفت هزار تا من میفرستم سه هزار تا هم تو بفرست.
قبول کردم و از همان موقع شروع کردم به صلوات فرستادن، معمولاً توی راه که می رفتم و می آمدم توی ترافیک ها از فرصت استفاده می کردم و صلوات های سهم خودم را می فرستادم. از آن طرف هم هر روز محیط های کشتشان را عوض می کردم و یک سری کارهای خاصی انجام می دادم و منتظر بودم نتیجه را ببینم. دیگر هیچ کاری نمی توانستم بکنم. الحمدلله بعد از چند روز نذرمان جواب داد و دیدیم حال سلول ها بهتر شده است. الآن دیگر سلول ها را داشتیم، زیاد هم شده بودند. نکته این بود که حالا ما باید اینها را منجمد می کردیم و از انجماد در می آوردیم تا ببینیم به درد می خورند یا نه. یک روش انجمادی راه اندازی کردیم. سلول ها را منجمد کردیم و دیدیم خوب کار می کنند. ادامه دادیم بنابراین تکثیر شد. سلول های اضافی را هم منجمد می کردیم و به تکثیر ادامه می دادیم.
بعد گفتیم خُب حالا این سلول های بنیادی باید تمایز پیدا کنند و انواع دیگر سلول ها را بسازند؛ تمایز به سلول های عصبی قلبی و…. گفتیم ببینیم این طور می شود یا نه. چون اگر واقعا سلول بنیادی است باید بتواند انواع دیگر سلول ها را بسازد و تکثیر نامحدود هم داشته باشد. گذاشتیم تمایزهای عصبی و دیدیم چقدر زیبا سلول های عصبی درست می کنند. چقدر خوشحال شدیم. بعد از این تمایز به سمت سلول های عضله قلبی هم گذاشتیم، اما دیدیم چیزی به وجود نیامد. حدود یک هفته ای یادم می آید در حال بازسازی خانه مان بودیم و نیامدم رویان، ولی هر لحظه از همکارم خانم طایی پیگیری می کردم که چی شد. می گفت: خبری نشد.
خلاصه بعد از یکی دو روز دلم طاقت نیاورد و بلند شدم آمدم رویان. خودم سلول ها را گذاشتم زیر میکروسکوپ و یک به یک نگاه کردم. یک دفعه گفتم: خانم طایی اینجا را ببین یکی دارد می تپد!
در هیجان و سردرگمی این اتفاق نمی دانستیم چه کار کنیم. از آقای دکتر سامانی خواهش کردیم به ما کمک کند و فیلم بگیریم. چون اصلاً دوربین فیلم برداری میکروسکوپی نداشتیم. ایشان آمد. یک سری ابزارها نصب کرد روی میکروسکوپ و فیلم گرفت فیلم زیبایی هم شد که من هنوز دارمش با اینکه بعدها انواع سلول های عضله قلبی را تولید کردیم اما هنوز آن فیلم را دوست دارم خیلی خوشحال شدیم.
