نقد وهابیت
🔸 سلام بفرمایید.
🔹 حاج آقا علمای اهل سنت نیز «وهابیّت» را نقد کردهاند؟
🔸 بله. مثلا استاد «سید محمد بن علوی المالکی الحسنی» که پیرو مذهب «مالکى» و از ذرّیه حضرت فاطمه (ع) و ملقب به «الحسنى» است و خود را «خادم العلم الشریف بالبلد الحرام» مىخواند، کتابی تحت عنوان «مفاهیم یجب أن تصحّح» به معنای «مفاهیمى که باید اصلاح گردد.» را در نقد افکار و عقاید وهابیّت تندرو نگاشته است. این کتاب در ایران با عنوان «وهابیّت و بازنگری از درون» توسط «دکتر انیسه خزعلی» ترجمه و منتشر شده است.
🔹 استاد علوی المالکی کیست؟
🔸 علوی المالکی در کشور عربستان و شهر مکّه معظمه به دنیا آمد و زندگی کرد. او تحصیلات عالی خود را در «دانشگاه الازهر» مصر با اخذ مدرک دکترا به پایان رساند و برای تحقیق در علوم اسلامی به کشورهای سوریه، هند، پاکستان، یمن، اندونزی و مغرب سفر کرد. علوی المالکی سپس به عنوان استاد و مدرس رسمی «دانشکده شریعت» عربستان انتخاب شد و مدتی نیز ریاست کمسیون داوری مسابقات بینالمللی قرآن کریم مکّه معظمه را بر عهده گرفت. او عالمی شجاع و دارای حلقه درسی متراکم و پر شور بود. علما و بزرگان مکّه و رجال سیاسى کشور سعودى احترام فوقالعادهاى براى او قائل بودند.
🔹 ایشان در این کتاب چه میگوید؟
🔸 ایشان در این کتاب با لحنى مؤدّبانه و عالمانه به نقد مهمترین پایههاى فکرى وهابیّت تندرو میپردازد و در همه جا به آیات قرآن کریم و احادیث پیغمبر اکرم (ص) استناد میکند و به کتابها و منابع معتبر اهل سنّت ارجاع میدهد که وهّابىون قادر به انکار آن نیستند. نویسنده معتقد است که یک سلسله مفاهیم در باور وهابیون شکل گرفته است که سبب تکفیر بسیارى از مسلمانان و اباحه نفوس و اموال آنها شده و رشته وحدت اسلامی را از هم گسسته است، از این رو در صدد اصلاح این نوع از مفاهیم دینی برآمده است.
🔹 کتاب شامل چه ابوابی است؟
🔸 کتاب به ترتیب در سه باب مباحث عقیدتی، مباحث نبوی و مباحث متفرقه سامان یافته است. باب اول شامل ۳۷ موضوع است و در آن به مسائل مربوط به کفر و ایمان پرداخته و مینویسد سلفیها در فهم حقیقت امورى که انسان را از دایره اسلام خارج مىکند، به خطا رفتهاند تا آنجا که هر کس را که با آنها مخالفت کند را تکفیر مىکنند، به حدّى که تمام مسلمانان روى زمین را – جز عدّه کمى – کافر مىشمرند. باب دوم شامل ۱۸ موضوع است و در آن به خصائص و حقیقت انسانی پیامبر (ص) پرداخته و مقام والاى رسول خدا (ص) را طبق آیات و روایات اسلامى روشن میکند، سپس مفهوم تبرّک جستن به آثار پیامبر خدا (ص) و این که هیچ ارتباطى به مسأله شرک ندارد را بیان میکند. آنگاه موارد زیادى از روایات و اقوال علما در جواز تبرّک بوسیدن دست پیامبر (ص)، تبرّک به ظرفى که از آن آب مىنوشید، تبرّک به خانه آن حضرت، تبرّک به منبر و قبر شریف آن بزرگوار و تبرّک به آثار صالحین و انبیاى پیشین را شمرده و به قدری از منابع کتب معروف اهل سنّت مىآورد که جایى براى تردید باقى نمىگذارد. همچنین اسامى گروه زیادى از صحابه را نام مىبرد که به آثار رسول اللّٰه (ص) تبرّک مىجستند. باب سوم شامل ۲۰ موضوع است و در آن به زیارت پیامبر (ص) پرداخته و به استحباب زیارت قبر رسول خدا (ص) و دعا کردن در کنار آن و تبرّک به آثار آن حضرت مىپردازد و در این رابطه کلمات زیادى از علماى بزرگ پیشین نقل مىکند. در پایان نیز به بزرگداشت میلاد پیامبر (ص)، روز هجرت آن حضرت، زمان بعثت، نزول قرآن، پیروزى مسلمین در غزوه بدر و شب نیمه شعبان میپردازد.
🔹 این کتاب چه تاثیراتی در جوامع اسلامی داشته است؟
🔸 این کتاب در «دبى» چاپ شده و در اکثر کشورهاى اسلامى با استقبال روبرو شده است. در عربستان نیز علیرغم سانسور شدیدى که سلفىهاى متعصّب بر بازار کتاب آن دارند، توزیع شده است. گروه زیادى از علماى بزرگ اهل سنّت مصر، مراکش، سودان، بحرین، پاکستان و امارات و غیر آن بر این کتاب تقریظ نوشته و نظرات علوی المالکی و شجاعت او را ستودهاند که ۲۳ نمونه از آن در آغاز کتاب ثبت شده و حکایت از نوعى اجماع درباره آن دارد.
🔹 چگونه وهابیون المالکی را تحمل کردند؟
🔸 علمای وهابی و حنبلی نسبت به این کتاب عکسالعمل شدیدی از خود نشان دادند. آنها نویسنده را طرد و تکفیر کرده و مدتها او را در محاصره و تحت نظر قرار دادند و انتشار کتابش را ممنوع کردند، ولی این امر مانع از انتشار، نفوذ و تاثیرگذاری آن بر نفوس مسلمین نشد.
🔹 ممنون حاج آقا
