سال ۱۳۵۵ از جمعیت بالای شش سال کشور، تنها ۴۷ درصد باسواد بودند. سال ۱۳۹۵، تنها سه دهه پس از انقلاب، جمعیتِ باسوادان در ایران به حدود ۸۸ درصد افزایش پیدا کرد. برای باسواد کردن یک جامعه و بالا بردن سطح آموزشی، زیرساختهای متعددی در یک کشور نیاز است که یکی از مهمترین آنها مدارس است.
تعداد مدارس کل کشور در سال ۱۳۵۵، ۴۷ هزار و ۴۷ مدرسه بود اما در سال ۱۳۹۰، این تعداد به ۹۱ هزار و ۸۳۰ مدرسه افزایش پیدا کرد. همچنین مدارس غیرانتفاعی نیز که بخش دیگری از بار آموزش را به دوش میکشند در قبل از انقلاب تنها ۱۵۳۶ مدرسه بود که پس از انقلاب به ۱۳ هزار و ۱۳۷ مدرسه افزایش پیدا کرد. از نظر آموزش دانشآموزان تیزهوش نیز در سال ۱۳۵۰ در سراسر کشور تنها دو مرکز برای آموزش استعدادهای درخشان وجود داشت، اما در سال ۱۳۹۰ این تعداد به ۶۷۰ مرکز رسید. همچنین برای دانشآموزان استثنایی و دارای معلولیت نیز پیش از انقلاب تنها ۲۳۷ مدرسه وجود داشت اما تا سال ۱۳۹۷ این تعداد به یک هزار و ۲۸۴ مدرسه افزایش پیدا کرده است. بخش دیگری از مدارس، که برای تحقق عدالت آموزشی و معمولا برای تامین تحصیلات دانشآموزان روستایی پیشبینی شده مدارس شبانهروزی هستند. در سال ۱۳۵۷، در سراسر کشور فقط ۶۵ مدرسۀ شبانهروزی وجود داشت اما پس از انقلاب، این مدارس به ۳ هزار و ۱۰۰ مدرسه افزایش پیدا کرده است. برای دانشآموزان عشایری نیز مدارس عشایری در نظر گرفته شده است. از این مدارس در سال ۱۳۵۷ تنها ۱۹۰۰ واحد وجود داشت اما در سال ۱۳۹۷ تعداد این مدارس به ۵۸۰۰ واحد رسیده است و به جز این مدارس، در مناطق محروم نیز ۹۶۶ مدرسۀ نمونه دولتی مخصوص فرزندان مستعد این مناطق اختصاص داده شده است.
این پیشرفتها جمعیت تحت پوشش آموزش را در سطح کشور افزایش داده است. به عنوان مثال، در سال ۱۳۵۷ در میان کودکانی که در سنّ مدرسه قرار داشتند، تنها ۶۰ درصد جمعیت این کودکان در مدارس مشغول تحصیل بودند و ۴۰ درصد باقی مانده به مدرسه نمیرفتند یا به سرعت ترک تحصیل میکردند که همین نرخ بیسوادی در کشور را افزایش میداد. اما پس از انقلاب نزدیک به ۱۰۰ درصد کودکان سن مدرسه، مشغول تحصیل در مدارس هستند و با وجود این که جمعیت روستایی و عشایری کشور بسیار کمتر از سال ۱۳۵۷ است اما جمعیت دانشآموزان تحت آموزش در این حوزهها نسبت به آن سال دو برابر افزایش پیدا کرده است.
آموزش و پرورش و افزایش سواد دانشآموزان کشور از مقطع ابتدایی تا متوسطه یکی از مهمترین دلمشغولیهای چهل سالۀ اخیر مسولان بوده و یکی از موفقترین زمینههای عملکرد مسئولین را میتوان در چهاردیواری کلاسهای درس و تختهسیاه جستجو کرد.
