این ماجرا را خودم از زبان شهید بهشتی شنیدم. چند ماهی از انقلاب نگذشته بود که پس از فوت آیت الله طالقانی، مسعود رجوی از آیت الله بهشتی تقاضای ملاقات کرد. آیت الله او را در منزلش پذیرفت و آن طور که خود شهید بهشتی می گفت: جلسه ی مفصلی با مسعود رجوی داشته است. رجـوی در آن ملاقات تقاضا کرده بود: با توجه به مجموعه ای که در مملکت داریم، به لحاظ سابقه ی مبارزاتی و اشراف بر مسائل سیاسی و اقتصادی و موقعیت اجتماعی شما، در نظر داریم با شما ارتباط برقرار نموده و بیعت نماییم. منتهی شرایط و نظریاتی داریم.
آقای بهشتی گفته بودند: اختلافات ما با شما یک اختلافات صوری و سطحی نیست بلکه اختلافات عمیق بـوده و از اعتقادات اصولی سرچشمه می گیرد.
آن طور که خود شهید برایم تعریف کرد، ایشان درباره ی اسلام شناسی با رجوی بحث کره بود؛ به ویژه مباحثی که پس از جدایی اپورتونیست ها به وجود آمده بود و رجوی رهبری آن جریان را به عهده داشت. البته ایشان فرمودند که من در مباحث اسلامی به دلیـل عدم تسلط رجوی، چندان وارد نشدم؛ اما به او گفتم آقای رجوی، اشکال من بر شما در این است که شما حتی مارکسیسم را هم نشناخته اید.
این سخن تعجب او را برانگیخته و از این رو در این زمینه با من وارد بحث شد.
به او گفتم: شـمـا ایـن زیربنای اقتصادی مارکسیسم را از چه کتابی گرفته اید؟
گفت: از کتاب کاپیتال مارکس.
گفتم: از کدام نسخه است؟ متأسفانه اشتباهات زیادی در ترجمه ی نسخه ی آلمانی به زبان انگلیسی وجود دارد و اگر شما به کتاب اصلی به زبان آلمانی مراجعه کنید، متوجه می شوید که خیلی اشتباهات اساسی در تعریف اقتصاد مارکس دارد. من این تفکر اشتباه را در تحلیل های شما دیده ام.
سپس از رجوی تعریف ارزش اضافی در اقتصاد را خواسته بود. رجوی تعریفی ارائه داده بود که شهید بهشتی گفته بود: اشکال ما همین جا است. شما اصلا مارکسیسم را نشناخته اید و تعریف ارزش اضافی این نیست. این تعریف از ترجمه شده کتاب کاپیتال به زبان انگلیسی گرفته شده است، ولی من اصل آن را برایتان می خوانم.
سپس کتاب آلمانی کاپیتال مارکس را آورده و آن را خوانده و ترجمه کرده بود. آنگاه رو به او کرده بود و گفته بود: اختلاف ما با شما این است که شما هنوز اصول را نمی دانید. شما با یک سری شعار آمده، مبناهایی را بـه عـنوان اسلام شناسی، اقتصاد اسلامی و اقتصاد مارکسیستی بـا هـم خـلـط کـرده و آن را مبنای ایدئولوژیک خـود قـرار داده اید. ما به طور کلی اینها را قبول نداریم. شما باید همه اینها را زمین گذارده و اسلام را از منظر اصول خودش شناخته و به آن عمل کرده، تبلیغ و تبیین کنید. در این صورت ما حاضریم با شما صحبت و بحث کنیم و این رویه را ادامه بدهیم تا به یک نقطه ای برسیم.
آن طور که شهید بهشتی تعریف می کرد آن جلسه بسیار عجیب و مفصل بوده و بسیاری از اشتباهات اصولی مجاهدین در مباحث مختلف و شناخت اسلام را در آن جلسه تذکر داده بود. تعبیر من به عنوان یک ناظر این بود که آنها از همان زمان از شهید بهشتی برای همکاری مأیوس شدند و به این نتیجه رسیدند که شخصیت ایشان والاتر و بالاتر از آن است که آنها می اندیشیدند، چرا که با تسلط و آگاهی او بر فلسفه ی شرق و غرب، امکان رویارویی با وی را نداشتند. به نظر من از همان جا مقدمات فاجعه ی هفتم تیر پایه ریزی شد.
